Rezydent podatkowy – kim jest i jak nim nie być?

Dodane przez | Podatki, Polska

Pojęcie rezydencji podatkowej jest terminem odnoszącym się do wskazania obowiązku podatkowego osoby względem określonego państwa. Określenie to wykorzystywane jest na potrzeby umów międzynarodowych zawartych w celu unikania podwójnego opodatkowania oraz w przepisach krajowych odnoszących się do określenia rodzaju obowiązku podatkowego. Umawiające się państwa określają, w jaki sposób będą opodatkowane dochody z poszczególnych źródeł.

Ze względu na miejsce rezydencji podatkowej osoba uzyskująca w danym państwie dochody będzie podlegała ograniczonemu lub nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W praktyce wygląda to mniej więcej tak, że osoby będące rezydentami podatkowymi Polski podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów. Natomiast nierezydenci zapłacą podatek tylko od dochodów uzyskanych na terenie kraju. Jest to zasada ogólna, do której stosuje się szereg postanowień szczególnych, zawartych we wspomnianych umowach bilateralnych o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Każde państwo jest zainteresowane tym, aby określona osoba była jego rezydentem podatkowym. W tym celu osobie zainteresowanej wydawany jest tzw. certyfikat rezydencji. To dokument potwierdzający spełnienie określonych w przepisach danego państwa wymogów posiadania rezydencji. Polskie przepisy mówią o certyfikacie rezydencji tak, że to zaświadczenie o miejscu zamieszkania podatnika dla celów podatkowych wydane przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika. Certyfikat rezydencji okazujemy w państwie, w którym pragniemy uniknąć podwójnego opodatkowania.

W zależności od modelu fiskalnego państwa czerpie ono różnego rodzaju zyski  z tytułu rezydencji podatkowej. Kraje o dużym reżimie podatkowym, do których zalicza się Polska, będą czerpać zyski z opodatkowania rezydentów. Inne kraje, takie jak np. Malta czy Estonia, prowadzące liberalną politykę fiskalną, zyskają na inwestycjach rezydentów, którzy postanowili umieścić w tych krajach ośrodek interesów życiowych.

Każdy kraj w przepisach wewnętrznych stawia przed rezydentami określone do spełnienia wymagania, które uprawniają do ubiegania się o status rezydenta. W Polsce o rezydencji podatkowej stanowią przepisy art. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Z przepisu wynika, że rezydentem jest osoba fizyczna zamieszkująca na terenie RP.

Pod pojęciem zamieszkania należy rozumieć posiadanie na terenie Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (tzw. ośrodek interesów życiowych) lub przebywanie na jej terytorium dłużej niż przez 183 dni w danym roku podatkowym. Warunek drugi jest prosty do odczytania i nie nastręcza problemów interpretacyjnych. Natomiast co do istnienia ośrodka interesów życiowych powstaje wiele wątpliwości. Tu organy podatkowe stoją na stanowisku, że centrum interesów gospodarczych i życiowych kształtowane jest indywidualnie, w zależności od konkretnego podatnika. Nieprecyzyjne przepisy służą oczywiście określonemu celowi podatkowemu. Państwa, które stawiają przed rezydentami oczekiwania mniej fiskalne, wskazują – obok wymogu pobytu przez 183 dni – zazwyczaj na wymogi otwarcia np. działalności gospodarczej, posiadania nieruchomości czy też lokaty bankowej.

Morał z tego taki, że zapoznając się z definicją rezydencji podatkowej w danym państwie, łatwo rozpoznamy model fiskalny w nim obowiązujący.

 

Last modified: 11 kwietnia 2018